Chân dung Tác giả & tác phẩm: Phạm Văn Ngận – “Trở Về Nơi Sắc Phượng”
121

CLB văn thơ Sài Gòn
Chương trình- Tác giả & Tác phẩm: Nhà giáo, nhà thơ Phạm Văn Ngận
Chủ đề: " TRỞ VỀ NƠI SẮC PHƯỢNG"
Thời gian: 19h30, Ngày 15 tháng 11 năm 2026
Thực hiện: CLB Văn Thơ Sài Gòn
Biên tập: Trinh Trinh
Lời bình: nhà văn Ngọc Cẩm
MC: Nhật Trường & nghệ sĩ diễn ngâm: Thanh Quý.
Chương trình được livestream tại trang thơ CLB văn thơ Sài Gòn.
--
Qua 4 đêm thơ- Giới thiệu tác giả & tác phẩm: “Đi qua những nỗi đau”, “ Bắt đền mùa xuân” và “Theo bước chân lãng tử” đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng khán thính giả.
Là một nhà giáo đã nghỉ hưu, lòng luôn trĩu nặng ân tình về thầy cô và mái trường đã từng theo học. Những tình cảm sâu sắc về nơi 35 năm mình đứng trên bục giảng, 35 năm tiễn bao lớp học sinh ra trường. Với tấm lòng tri ân thầy cô giáo cũ, đồng nghiệp và học trò nơi mình dạy học. CLB trân trọng giới thiệu đến quý thi hữu cùng các bạn yêu thơ. Hãy thả dòng cảm xúc cùng “Trở Về Nơi Sắc Phượng”, đêm thơ tác giả Phạm Văn Ngận, với sự góp mặt của 2 nghệ sĩ duyên dáng
MC Nhật Trường và NS Thanh Quý.❤️
---
✍️Lời bình
Chùm thơ “Trở Về Nơi Sắc Phượng” của tác giả Phạm Văn Ngận không chỉ là sự trở về với một mái trường, mà còn là hành trình trở về với tuổi trẻ, với tình thầy trò, tình đồng nghiệp, bạn bè và những năm tháng không thể nào quên. Mười bài thơ nối nhau như những lát cắt của ký ức, lúc rộn ràng, lúc da diết, có niềm vui của người đưa đò, có nỗi buồn của người đã rời bục giảng, và cả những rung động riêng tư còn neo lại dưới màu phượng đỏ. Ngay từ lời giới thiệu, tác giả đã gửi vào chùm thơ tấm lòng tri ân sâu nặng của một người thầy sau 35 năm đứng trên bục giảng. “Thời Chúng Tôi” mở ra một miền ký ức đặc biệt: những năm tháng học tập trong chiến tranh, thiếu thốn nhưng đầy nghị lực. Hình ảnh con chữ, hầm tránh đạn, ánh đèn dầu, sách vở được chắt chiu đã làm nổi bật một thế hệ đi qua gian khó mà vẫn giữ được niềm tin và sự trong sáng của tâm hồn. Từ đó, “Niềm Vui Người Lái Đò” lại đưa người đọc đến với một tình cảm rất đẹp của nghề giáo: học trò đi xa nhưng người thầy vẫn dõi theo, vẫn mong những “cánh chim” năm nào trưởng thành và góp sức cho đất nước. Nếu hai bài thơ đầu mang nhiều sắc thái tri ân thì “Yêu Thời Nổi Loạn” và “Lang Thang Chiều Hạ” lại rất gần với tâm trạng của những người từng đi qua tuổi học trò. Cái “nổi loạn” ở đây không phải sự dữ dội, mà là nét hồn nhiên, nghịch ngợm của một thời “nhất quỷ nhì ma”; để rồi khi trưởng thành, người ta mới thấy thương cả những ngày từng khiến thầy cô buồn lòng. Còn trong “Lang Thang Chiều Hạ”, sân trường, hàng điệp vàng, trang giáo án, tiếng trống trường trở thành những người bạn cũ, để người thầy đã nghỉ hưu đi giữa cảnh vật mà nghe lòng mình mênh mang nhớ. Đến “Không Phai Sắc Phượng”, màu phượng lại mang thêm một tầng nghĩa khác: màu của tình yêu tuổi trẻ, của lời hẹn chờ nhau và một cuộc chia xa vì tiếng gọi non sông. Chính vì vậy, sắc phượng trong cả chùm thơ không đơn thuần là màu hoa của mùa hạ. Đó là màu của ký ức, khi vui có tiếng ve, có sân trường; khi buồn có chia ly, có người đi và có những lời hẹn không biết đến bao giờ mới gặp lại.
Ấn tượng nhất là “Ngày Trở Lại”, “Nhớ Về Trường xưa”, “Bạn Chung Xóm Trọ”, “Gặp Lại Mùa Thu” tạo nên một mạch hồi tưởng rất rõ. Hai mươi năm, ba mươi năm trôi qua, những học trò ngày nào đã đi qua bao nẻo đời, những đồng nghiệp người còn người mất, mái trường xưa cũng đã mang dấu thời gian. Thế nhưng chỉ một lần trở lại, một tiếng gọi, một ánh mắt, một cái nắm tay cũng đủ làm cả miền ký ức ùa về. Tôi đặc biệt thích cái tình trong những câu thơ viết về người thầy sau khi đã rời bục giảng. Nghỉ hưu rồi nhưng lòng vẫn chưa bao giờ nghỉ yêu thương. Vẫn nhớ trò, nhớ lớp, nhớ tiếng trống trường, nhớ những trang giáo án và vẫn mong học trò “tiến bước vững vàng hơn”. Đó là thứ tình cảm rất đẹp: người thầy có thể rời mái trường, nhưng mái trường thì không bao giờ rời khỏi trái tim người thầy. tiếng ve và cánh phượng rơi.
Chùm thơ không chỉ có ký ức tập thể mà còn có những khoảng riêng rất con người: nhớ, thương, chờ đợi và tiếc nuối. Và rồi
Mười bài thơ chính là nơi hội tụ những mạch cảm xúc- trở về để gặp thầy cô, bạn bè, trở về với những ngày “bắt tép chăn trâu”, với tiếng cười vô tư, với mái trường xưa; nhưng cũng trở về để nhận ra thời gian đã đi qua, “ai còn ai mất”, mỗi người đã mang trên vai bao lo toan của cuộc sống. Điều làm tôi xúc động nhất ở chùm thơ này là sự trở về không chỉ để nhớ, mà để biết ơn. Biết ơn một thời đã nuôi dưỡng con người, biết ơn thầy cô, đồng nghiệp, học trò và những người bạn đã cùng đi qua một quãng đời.Đọc từ đầu đến cuối, cảm giác như đang đi trên một con đường dài: bắt đầu từ chiến tranh và tuổi học trò, đi qua bục giảng, những mùa hạ, những cuộc chia tay, những năm tháng xa trường, rồi cuối cùng lại quay về dưới màu phượng cũ.
Chùm thơ có những câu chữ còn mộc mạc, nhưng chính sự mộc mạc ấy lại hợp với một miền ký ức chân thành. “Trở Về Nơi Sắc Phượng” vì thế không chỉ là câu chuyện của riêng tác giả Phạm Văn Ngận, mà dễ chạm vào ký ức của bất cứ ai từng có một mái trường để thương, một người thầy để nhớ, một lớp học để quay về và một mùa phượng đỏ đã từng đi qua tuổi trẻ của mình. Một chùm thơ nhiều ân tình, đọc xong thấy lòng mình cũng muốn một lần trở về… không hẳn để tìm lại tuổi thơ, mà để được đứng lặng trước những điều thân thương đã làm nên một phần đời mình - Tuy đã đi xa nhưng mãi mãi vẫn "Trở Về Nơi Sắc Phượng."
Ngọc Cẩm

1 - THỜI CHÚNG TÔI

Thời chúng tôi, thời con chữ đậu trên vành mũ rơm
Vẫn tỏa nắng trong hầm tránh đạn
Bữa cơm nghèo mắt còn dáo dác
Máy bay thù làng xóm nát tan.

Giờ hoch i tờ bên những hố bom
Thầy và trò vẫn say mê trên lớp
Đã một thời chúng tôi học tập
Ánh đèn dầu thắp sáng những niềm tin.

Thời chúng tôi chẳng nghĩ bản thân mình
Sách chung học góp gom từng con chữ
Vở bao lần luộc lại vẫn thành thơ
Tâm trí sáng trong như nước hồ thu.

Ôi cái thời, của một thời oanh liệt
Mà đúc hun nhân cách thật sáng trong
Ai đã trải qua luôn ghi nhớ trong lòng
Và ơn Người nguyện sắt son theo Đảng.

2 - NIỀM VUI NGƯỜI LÁI ĐÒ

Đã bao lần chở khách qua sông
Từng nụ cười khi chia tay còn tươi rói
Nghèn nghẹn trong tim những điều chưa nói
Ánh mắt nhìn là hẹn ước mai sau.

Trang giáo án chúng tôi vẫn cùng nhau
Dệt cho đời những vần thơ tươi mới
Ngày mai đây những cánh chim chấp chới
Làm chuyển mình đất nước rạng tương lai.

Dẫu muôn phương trên những bước đường dài
Lòng vẫn luôn nhớ về sân trường xưa ấy
Hai tiếng quê hương, thầy, cô luôn thức dậy
Ôn lại tuổi hồng nơi chắp cánh những ước mơ.

Thuyền đã sang sông lòng vẫn mong chờ
Người khách xưa vững vàng trong sự nghiệp
Là niềm vui cho chúng tôi bước tiếp
Sự nghiệp đưa đò thắp sáng những niềm tin.

3 - YÊU THỜI NỔI LOẠN

Ai rồi cũng qua của một thời nổi loạn
Tuổi dại khờ thủa nhất quỷ nhì ma
Ai rồi cũng qua của một thủa chan hòa
Vô tư cười nhiều khi vô duyên lạ.

Ai rồi cũng qua ánh mắt nhìn sắc hạ
Chia tay nhau mà lòng cứ bâng khuâng
Ai rồi cũng qua đêm hồn cứ lâng lâng
Cảm giác lạ ánh mắt nhìn xao xuyến.

Ai rồi cũng qua thủa thiếu thời lắm chuyện
Là buồn vui mắt lệ của mẹ cha
Ai rồi cũng qua cái tuổi giấc mơ hoa
Bước chập chững vào dòng đời hối hả.

Ai rồi cũng qua, rồi cũng qua của những ngày cuối hạ
Thầy cô ta cảm thấy buồn lòng
Xin thời gian chầm chậm bước thong dong
Dẫu lớn khôn vẫn yêu thời nổi loạn.

4 - LANG THANG CHIỀU HẠ

Kìa hạ đã đỏ bừng trong nắng sớm
Dàn hợp âm ra rả tiếng ve ngân
Sân trường xưa một dáng đứng tần ngần
Như tiếc nuối những ngày vừa xa lớp.

Hàng điệp vàng chứng kiến mùa ly hợp
Cũng âu sầu theo vết cắt thời gian
Gió lãng du về phía đại ngàn
Còn nhớ chăng nơi bắt đầu không nhỉ.

Trang giáo án bao mùa không ngơi nghỉ
Ta lặng thầm chăm sóc những vườn xuân
Chiu chắt tháng năm mài ngọc sáng trong ngần
Dâng cho đời những mầm xanh mơn mởn.

Gió rung cây nghe chừng như đùa giỡn
Có hiểu cho lòng người xưa đã nghỉ hưu
Ta lang thang nhặt cánh lá cuối chiều
Lòng mênh mang nhớ trống trường ... thao thức.

5 - KHÔNG PHAI SẮC PHƯỢNG

Em đã thấy lác đác phượng đơm bông rồi đấy
Mùa hạ về nắng rát cả tiếng ve
Cơn gió đông mơn chớn những đêm hè
Em nhớ lại mùa chia ly năm đó.

Anh hái tặng em cánh phượng hồng tươi đỏ
Thủ thỉ đôi lời hai tiếng đợi chờ nhau
Ngoài xa kia bao ánh sáng muôn màu
Ta ngọt lịm... nụ hôn đầu trao gởi.

Em ngúng nguẩy nghiêng đầu vờ hờn dỗi
Mà trong lòng thổn thức trái tim yêu
Tiếng sáo ai làm xao xuyến cả mây chiều
Em thầm hứa mai ngày lên duyên thắm.

Phượng vĩ ơi ta yêu người xa lắm
Mãi đứng chờ như đèn biển ngóng trông
Anh ra đi theo tiếng gọi non sông
Tình ta nguyện đỏ tươi như sắc phượng.

6 - NGÀY TRỞ LẠI

Trở về đây giữa bao mùa nắng gió
Tiếng thu rơi nghe lành lạnh tim tôi
Giữa buồn vui dạ bỗng thấy bồi hồi
Hai mươi năm có lại ngày quần tụ.

Thầy trở về đây mênh mang sân trường cũ
Kỷ niệm ùa về bao kí ức thân thương
Dấu chân xưa mòn vẹt những cung đường
Hoa vẫn nở cho mỗi mùa xuân tới.

Đi giữa vòng tay đang từng ngày mong đợi
Của trò yêu quen mặt quên tên
Cánh chim bay vạn nẻo trăm miền
Nay hội tụ nhắc vui buồn thơ ấu

Cả những riêng tư đã bao ngày chôn dấu
Thổ lộ cõi lòng chứa chất ở ngăn tim
Hai mươi năm những cung bậc nổi chìm
Trở về thân thương thầy cô và bè bạn.

Tay nắm chặt tay trong lòng còn lưu luyến
Chỉ mong trò tiến bước vững vàng hơn
Nhớ mãi hôm nay dẫu trên mỗi chặng đường
Có thầy cô cùng bạn bè dõi theo em đó.

7 - NHỚ VỀ TRƯỜNG XƯA

Lặng nhìn thu tím dần trôi
Bâng khuâng nhớ lại khoảng trời đã qua.
Dấu xưa chẳng thể nhạt nhòa
Mái trường vẫn nở sắc hoa dâng đời.

Lang thang ngắm vạt mây trôi
Lẫn vào trong gió tiếng cười trẻ thơ.
Ẩn vào tán lá vu vơ
Thân cây ai khắc lời thề trăm năm.

Dấu đi trong cõi âm thầm
Gởi trang giáo án cái tâm cô thầy.
Cho em kiến thức hôm nay
Nước nhà tươi đẹp mai ngày phồn vinh.

Lang thang tìm lại chính mình
Trong muôn tà áo tươi xinh cúi chào.
Trông về trường cũ xốn xao
Nhớ trò nhớ lớp lòng nào lại yên.

8- BẠN CHUNG XÓM TRỌ

Mùa hạ đi qua nơi miền nhung nhớ
Câu dại khờ một thủa sác phượng rơi
Còn đâu đây nhóm bạn đã cùng tôi
Xóm trọ sách đèn những ngày cuối cấp.

Tiếng ve kêu rộn rã ngày xa lớp
Vẫn hằn in ký ức ở ngăn tim
Mình đã đi qua đắng đót nổi chìm
Để mỏi mòn lá vàng mong ngóng đợi.

Một thủa xa quê bươn trải cuối trời
Giữa mưu sinh và dòng đời hoan lộ
Ta đã đi qua những miền xa nhớ
Nay tìm về ký ức tuổi thần tiên.

Lá rụng rơi về phía cội nguồn
Sương phủ trắng mái đầu theo năm tháng
Chợt nhận ra mình đâu thời tươi sắc nắng
Giờ chậm buồn ngồi đếm lá vu vơ.

Mỗi một năm qua đi phượng thêm tươi sắc đỏ
Như gọi mời truòng cũ về thăm
Bạn học ơi nhạc rộn lại tháng năm
Ta sum họp kỷ niệm ngày xa lớp.

9 - GẶP LẠI MÙA THU
( Viết tặng học trò kỷ niệm 30 năm ngày ra trường )

Thu vừa đến hạ lùi về quá khứ
Đêm buông mành chạm cái lạnh bânh khuâng
Nhớ nôn nao những buổi tựu trường
Tiếng trẻ thơ ùa vào trong tiềm thức.

Nhớ đồng nghiệp người còn người mất
Khi xa rồi vương vấn mãi khôn nguôi
Nhớ nhiều lắm giọng nói tiếng cười
Đồng đội bên nhau những giờ lên lớp.

Nhớ trẻ thơ cặm cụi ngồi học tập
Vô tư cười vệt nắng vẫn còn vương
Đêm từng đêm vọng về tiếng trống trường
Lại giật mình vội vàng trang giáo án.

Về trường xưa mùa thu tháng tám
Gặp lại nhau tay bắt mặt mừng
Thầy và trò mắt lệ ngấn rưng rưng
Cùng ôn lại những ngày ta xa cách.

Ba mươi năm đàn chim bay mỏi cánh
Vẫn nhớ về nơi tổ ấm thân yêu
Kỷ niệm ùa về muốn tâm sự thật nhiều
Bao nhung nhớ xin gởi vào ánh mắt.

10 - TRỞ VỀ NƠI SẮC PHƯỢNG

Bao lâu rồi trở lại tháng năm xưa
Thăm mái trường rợp trời hoa phượng đỏ
Gặp lại thầy cô của những ngày thơ bé
Gặp lại bạn bè thủa bắt tép chăn trâu.
Nghe tiếng chim chuyền trong vòm lá tìm sâu

Và đọng lại đâu đây những lời thủ thỉ
Ta vẫn vô tư chưa vướng bận từng suy nghĩ
Tiếng cười đùa át cả lũ ve ngân.
Trở lại trường xưa lòng trĩu nặng âm thầm

Thầy cô ơi ai còn ai mất
Cuộc sống bộn bề giữa lo toan tất bật
Và bạn bè tôi cơm áo gạo tiền.
Trở lại mái trường tìm giây phút bình yên

Gặp lại thầy cô cùng bạn bè yêu dấu
Ôn lại tuổi thơ bao ngày ta nung nấu
Để sắc phượng hồng in đậm trái tim nhau.